Hoe vaak moet je de olie van je boot verversen?

Het korte antwoord per motortype

• Viertakt buitenboordmotor. Elke 100 draaiuren of elk jaar, wat het eerst komt. Een nieuwe motor krijgt de eerste beurt al na ongeveer 20 uur. Hoe je dat doet, lees je in olie verversen van een buitenboordmotor.
• Binnenboord diesel. Afhankelijk van de motor elke 100 tot 250 draaiuren, en altijd minstens één keer per jaar. Een nieuwe of gereviseerde motor krijgt een eerste beurt na de inloopperiode, meestal tussen 20 en 50 uur. Het stappenplan staat in olie verversen bij een dieselmotor in je boot.
• Binnenboord benzine of hekaandrijving. Doorgaans ook rond de 100 draaiuren of elk jaar. Kijk voor de precieze waarde in de handleiding van je motor.
• Tweetakt buitenboordmotor. Heeft geen carterolie: de olie verbrandt mee met de benzine. Het staartstuk heeft wel eigen olie die je af en toe ververst.

Intervallen per merk

Dit zijn de richtlijnen uit de handleidingen van veelgebruikte motoren in de pleziervaart. Jouw eigen handleiding is altijd leidend, want het interval verschilt per type.

• Volvo Penta. Bij de kleinere diesels zoals de D1 en D2: elke 100 draaiuren of eens per jaar, en de eerste keer na 20 tot 50 uur. Meer in olie verversen bij een Volvo Penta.
• Yanmar. Bij de GM- en YM-series noemen de handleidingen 150 tot 250 draaiuren, met een maximum van een jaar. De eerste beurt na ongeveer 50 uur. Meer in olie verversen bij een Yanmar.
• Vetus. Verschilt per serie: bij sommige motoren elke 100 draaiuren, bij andere tot 250 uur. Ook hier minstens één keer per jaar.
• Honda, Yamaha en Suzuki buitenboordmotoren. Elke 100 draaiuren of elk jaar, en de eerste keer na ongeveer 20 uur.

Welke olie erbij hoort, staat in welke motorolie je bootmotor nodig heeft.

Is elk jaar olie verversen echt nodig?

Ja, ook als je weinig vaart. Bij een auto denk je in kilometers, maar olie veroudert ook als de motor stilstaat:

• Condens. Een motorruimte koelt 's nachts af en warmt overdag op. Het vocht dat daarbij ontstaat, komt in het carter terecht en mengt zich met de olie.
• Zuurvorming. Verbrandingsresten die tijdens het varen in de olie zijn beland, blijven daar zitten. Samen met water vormen ze zuren die de lagerschalen aantasten.
• Uitgewerkte additieven. De toevoegingen die roet zwevend houden en zuren neutraliseren, raken langzaam op.

Daarom noemen fabrikanten naast een aantal draaiuren ook een maximum in maanden. Een motor die de winter ingaat met oude olie, staat vijf maanden in een licht zuur, waterig mengsel.

Wanneer in het jaar?

In het najaar, vlak na je laatste vaartocht. Dan overwintert de motor met schone olie. Ververs je pas in het voorjaar, dan heeft de oude olie de hele winter kunnen inwerken. Waarom dat zoveel uitmaakt, lees je in olie verversen vóór de winterstalling; de rest van de winterklus staat in de bootmotor winterklaar maken.

Sloep, zeilboot of motorkruiser

• Sloep. Een paar zomerse tochten per jaar komt zelden in de buurt van 100 draaiuren. Eén beurt per jaar, in het najaar, is genoeg; zie ook sloep winterklaar maken.
• Zeilboot. De motor draait vaak kort, om de haven in of uit te komen, en wordt dan niet goed warm. Juist dan ontstaat er condens in de olie. Sla de jaarlijkse beurt dus niet over omdat de urenteller laag staat.
• Motorkruiser of veel varen. Wie lange tochten maakt of vaart voor verhuur, kan in één seizoen 100 tot 250 uur halen. Ververs dan tussentijds zodra het interval bereikt is, en daarnaast in het najaar.

Hoe weet je hoeveel draaiuren je motor heeft?

De meeste motoren hebben een urenteller op het instrumentenpaneel. Schrijf bij elke beurt de datum en de stand van de teller op, in je logboek of op een sticker in de motorruimte. Dan weet je wanneer de volgende beurt komt. Ontbreekt een urenteller, houd dan de kalender aan en ververs elk jaar.

Wanneer eerder dan het schema?

Er zijn situaties waarin je niet op het interval wacht:

• De olie is melkig of lichtbruin. Dat wijst op water in de olie, en dat moet je eerst laten uitzoeken; lees olie in het koelwater van je boot.
• Je ruikt diesel of benzine aan de peilstok. Brandstof die langs de zuigerveren lekt, verdunt de olie en verlaagt de smerende werking.
• Het oliepeil is zonder verklaring gestegen. Ook dat wijst op brandstof of water.
• De motor heeft veel stationair gedraaid of korte stukjes gevaren, waarbij hij nooit goed op temperatuur kwam.

In die gevallen is verversen het begin, niet de oplossing: er is meestal iets anders aan de hand.

Oliefilter, keerkoppeling en staartstuk

• Oliefilter. Bij elke oliebeurt vervangen. Het filter houdt het vuil vast dat je juist kwijt wilt.
• Keerkoppeling. Heeft eigen olie, vaak met een interval van een tot twee jaar. Zie keerkoppeling olie peilen en verversen.
• Staartstuk of saildrive. Volgt een eigen schema, meestal ook jaarlijks. Daarbij controleer je meteen of er water in de olie zit.

Zelf doen of laten doen

Technisch is het geen ingewikkelde klus, maar in een krappe motorruimte met een carter dat je niet kunt aftappen, wordt het al snel bewerkelijk. Je hebt een afzuigpomp nodig, en de afgewerkte olie moet je afvoeren. De afweging staat in zelf doen of uitbesteden. Wil je het laten doen: wij komen naar je ligplaats en je krijgt vooraf een vaste all-in prijs per motor.