Olie in het koelwater van je boot: wat betekent het?
Olie in het koelwater van een bootmotor wijst meestal op een lekke oliekoeler, een lekkende warmtewisselaar of een defecte koppakking. Andersom, water in de olie, zie je aan melkachtige of lichtbruine olie op de peilstok. In beide gevallen vaar je niet door: laat de oorzaak vinden voordat de lagers beschadigd raken.
Laatst bijgewerkt op
Hoe herken je het?
- Olie in het koelwater. Een olieachtige laag of bruine smurrie in het expansievat van het gesloten circuit, of een glanslaag rond de uitlaat bij een motor met directe buitenwaterkoeling.
- Water in de olie. De olie op de peilstok is melkachtig, lichtbruin of lijkt op mayonaise. Soms stijgt het oliepeil zonder dat je hebt bijgevuld.
- Koelvloeistof verdwijnt. Het peil in het expansievat daalt, terwijl je nergens een lek ziet.
- Witte rook. Veel witte rook uit de uitlaat die niet verdwijnt als de motor warm is.
De meest voorkomende oorzaken
- Lekke oliekoeler. Veel scheepsmotoren koelen de motorolie of de olie van de keerkoppeling met buitenwater. Als de pijpjes in die koeler doorroesten, mengt olie zich met het koelwater. Bij de keerkoppeling kan zo ook water in de koppelingsolie komen.
- Warmtewisselaar. Een lek tussen het buitenwater en het gesloten circuit brengt zout of vuil water in de koelvloeistof. Dat is iets anders dan olie, maar het wordt vaak verward.
- Koppakking of cilinderkop. Een doorgeslagen koppakking of een scheur in de kop laat koelvloeistof en olie mengen. Vaak na oververhitting.
- Condens. Een klein beetje melkachtige aanslag onder de vuldop, zonder dat de olie op de peilstok verkleurd is, komt van condens. Dat is vaak onschuldig, maar wel een reden om de olie vóór de winter te verversen.
Wat je meteen doet
- Start de motor niet meer voor langere tijd. Olie met water smeert slecht, en dan beschadigen de lagers binnen korte tijd.
- Noteer wat je ziet: waar zit de olie of het water, hoe ziet het eruit, wanneer begon het.
- Laat een monteur de oorzaak vinden. Een druktest van het koelsysteem of een olieanalyse laat zien waar het lek zit.
- Na de reparatie: olie en filter verversen, en bij een gesloten circuit ook de koelvloeistof, want er zit nog verontreiniging in. Die vervuilde vloeistoffen lever je apart in; lees hoe je afgewerkte olie en koelvloeistof afvoert.
Voorkomen
- Peil de olie voor elke vaartocht en kijk daarbij naar de kleur.
- Laat de oliekoeler en de warmtewisselaar controleren volgens het schema van je motor. Ze verslijten van binnen, dus je ziet het niet aan de buitenkant.
- Ververs de olie op tijd. Oude olie met condens en zuren is slechter bestand tegen een beetje vocht. Zie hoe vaak je de olie ververst.
Veelgestelde vragen hierover
Is melkachtige olie altijd een groot probleem?
Niet altijd. Een beetje melkachtige aanslag onder de vuldop kan van condens komen. Is de olie op de peilstok zelf melkachtig, dan zit er water in de olie en moet de oorzaak gevonden worden voordat je weer vaart.
Kan ik nog varen met olie in het koelwater?
Alleen om een veilige ligplaats te bereiken. Olie in het koelwater wijst op een lek dat snel erger kan worden, en water in de olie beschadigt de lagers.
Helpt olie verversen tegen water in de olie?
Niet als oplossing: eerst moet het lek gevonden en gerepareerd worden. Daarna is verversen wel nodig, want de vervuilde olie moet eruit.