Waarom ververs je de olie vóór de winterstalling?
Omdat oude olie water en zuren bevat die anders vijf maanden lang stil in je motor blijven zitten. Verse olie voor de winter betekent dat de motor de stalling ingaat zonder dat er iets aan het inwerken is op lagerschalen en cilinderwanden.
Laatst bijgewerkt op
Wat er in gebruikte olie zit
Na een seizoen varen is de olie in je carter geen olie meer alleen. Er zit bij:
- Water, uit condens en uit de verbranding zelf.
- Zuren, gevormd doordat verbrandingsproducten met dat water reageren.
- Roet en slijtdeeltjes, vooral bij dieselmotoren.
Zolang de motor draait, worden die stoffen door de additieven in de olie in bedwang gehouden en deels door het filter opgevangen. Zodra de motor stilstaat, gebeurt dat niet meer.
Wat er in een stilstaande motor gebeurt
De olie zakt naar het carter. Op de lagerschalen, de nokkenas en de cilinderwanden blijft een dunne film achter, en juist in die film zitten de zuren en het water. Dat mengsel krijgt de hele winter de tijd om in te werken op de metalen oppervlakken die het eigenlijk zou moeten beschermen.
Daar komt bij dat een onverwarmde winterstalling meebeweegt met het weer. Elke temperatuurwisseling geeft nieuwe condens in het carter, en die komt bovenop het water dat er al zat.
De schade die zo ontstaat merk je niet meteen in het voorjaar. Het is een sluipend proces dat zich uit als vroegtijdige slijtage, jaren later.
Wat een goede najaarsbeurt inhoudt
Verversen vóór de stalling betekent meer dan de olie eruit halen:
- Warmdraaien. Warme olie is dun en neemt het vuil mee dat je juist kwijt wilt.
- Direct aftappen of afzuigen. Wacht je te lang, dan zakt het zwaarste vuil terug naar de bodem.
- Filter mee vervangen. Anders meng je de opgevangen vervuiling meteen weer door de verse olie.
- Proefdraaien. Zo verdeelt de verse olie zich over alle onderdelen, en dat is precies de beschermlaag die je de winter door wilt hebben.
- Peil controleren en noteren. Datum en draaiuren in het logboek, dan weet je volgend seizoen waar je staat.
Die volgorde is ook de reden dat verversen en daarna niet meer draaien weinig zin heeft. Zonder proefdraaien blijft de oude film gewoon zitten.
Combineren met de rest van de winterklaar-lijst
De olie is één punt op een langere lijst, naast koelvloeistof, brandstof, accu's en het waterdicht afsluiten van de motorruimte. De hele lijst staat in je boot winterklaar maken, met aparte stappenplannen voor een buitenboordmotor en een dieselmotor. Wij doen bewust alleen de olie, en niets anders. Hoe vaak dat aan de beurt is, lees je bij hoe vaak je de olie moet verversen.
Twijfel je nog waar je boot overwintert, lees dan winterstalling: binnen, buiten of in het water.
Veelgestelde vragen hierover
Kan ik het niet gewoon in het voorjaar doen?
Het kan, maar dan heeft de oude olie met water en zuren de hele winter kunnen inwerken op lagers en cilinderwanden. Het beschermende effect van verse olie krijg je juist tijdens de stilstand.
Moet de motor na het verversen nog draaien?
Ja, een paar minuten. Zo verdeelt de verse olie zich als beschermende film over de bewegende delen. Meteen afdekken zonder proefdraaien laat de oude film gewoon zitten.
Wanneer is de beste periode?
Aan het eind van het vaarseizoen, vlak voordat de boot stilligt. Ligt je boot het hele jaar in het water en vaar je 's winters niet, dan geldt hetzelfde uitgangspunt.