Keerkoppeling olie peilen en verversen: welke olie en hoe?
De keerkoppeling van een scheepsmotor heeft eigen olie, los van de motorolie. Afhankelijk van het merk en type is dat ATF of motorolie; het staat op het typeplaatje of in de handleiding. Je peilt hem regelmatig en ververst hem volgens het schema, bij veel pleziervaartuigen elke een tot twee jaar.
Laatst bijgewerkt op
Welke olie?
Er zijn grofweg twee soorten:
- ATF (automatic transmission fluid), een rode, dunne olie. Veel keerkoppelingen van onder meer ZF Hurth en TMC gebruiken ATF.
- Motorolie, vaak dezelfde als in de motor. Sommige keerkoppelingen en saildrives zijn daarop ontworpen.
Welke het is, lees je op het typeplaatje van de keerkoppeling of in de handleiding. Meng de twee nooit. Weet je het niet zeker en is de oude olie rood, dan is het vrijwel zeker ATF.
Welke olie per merk?
Kijk altijd op het typeplaatje van de keerkoppeling zelf; dat is vaak een ander merk dan de motor. Als richtlijn:
- ZF Hurth (bijvoorbeeld de HBW-serie): ATF, meestal Dexron II of III.
- Technodrive / TMC: meestal ATF. Bij sommige types schrijft de handleiding motorolie voor, dus controleer het typeplaatje.
- Kanzaki (achter veel Yanmar-motoren, zoals de KM2P): geen ATF, maar een enkelvoudige olie van SAE 20 of 30. Geen multigrade-olie, want de koppeling werkt met conussen die kunnen gaan slippen.
- Volvo Penta (MS-serie): verschilt per type. Sommige gebruiken dezelfde olie als de motor, andere een speciale transmissieolie. Het typenummer bepaalt het.
- Vetus: Vetus monteert keerkoppelingen van andere merken. Kijk dus naar het merk op de keerkoppeling.
Peilen
De peilstok van de keerkoppeling werkt niet bij elk type hetzelfde, en daar gaat het vaak mis.
- Bij sommige keerkoppelingen schroef je de peilstok niet in maar laat je hem op de schroefdraad rusten om te meten.
- Bij andere draai je hem volledig vast voordat je hem uittrekt en afleest.
De handleiding vertelt welke methode geldt. Meet je op de verkeerde manier, dan lees je een te hoog of te laag peil af. Peil met de motor uit en de boot zo recht mogelijk.
Bijvullen
- Peil eerst op de juiste manier, zodat je weet hoeveel er echt ontbreekt.
- Vul bij met dezelfde soort olie, via de opening van de peilstok, in kleine scheuten. Er zit weinig olie in een keerkoppeling: bij kleine types een paar tienden liter, bij grotere rond een liter.
- Peil opnieuw en stop bij de streep.
Moet je steeds bijvullen, dan lekt er iets, meestal een keerring bij de uitgaande as. Laat dat nakijken.
Verversen
Veel keerkoppelingen hebben geen bereikbare aftapplug. De olie zuig je dan af via de opening van de peilstok, net als de motorolie.
- Laat de motor even draaien, zodat de olie warm en dun is.
- Zuig de olie af via de peilstokopening.
- Vul nieuwe olie bij van de juiste soort, in kleine hoeveelheden.
- Peil volgens de juiste methode, laat de motor kort draaien in vooruit en achteruit, en peil opnieuw. Een goed moment is het najaar, als je toch de motor winterklaar maakt.
Hoe vaak? Veel handleidingen noemen een interval in draaiuren of elke een tot twee jaar. Bij weinig gebruik is de kalender leidend, net als bij de motorolie.
Waar je op let
- Melkachtige olie. Water in de keerkoppelingsolie komt vaak van een lekke oliekoeler. Lees olie in het koelwater van je boot.
- Brandlucht of donkere olie. Kan wijzen op slippende platen. Laat het nakijken.
- Olieverlies. Een olieplas onder de keerkoppeling wijst op een lekkende keerring bij de uitgaande as.
De motorolie ververs je vaker dan de keerkoppeling. Wanneer, lees je in hoe vaak je de olie van een bootmotor ververst. Wat zo'n beurt kost, staat in wat olie verversen kost.
Veelgestelde vragen hierover
Is de olie in de keerkoppeling dezelfde als de motorolie?
Soms wel, maar vaak niet. Veel keerkoppelingen gebruiken ATF, andere motorolie. Het typeplaatje of de handleiding vertelt welke je nodig hebt; meng ze nooit.
Hoe vaak moet de olie van de keerkoppeling vervangen worden?
Volgens het schema van de fabrikant, bij veel pleziervaartuigen elke een tot twee jaar of na een bepaald aantal draaiuren. Peil de olie tussendoor regelmatig.
Waarom is de olie van mijn keerkoppeling melkachtig?
Er zit water in de olie, vaak door een lekke oliekoeler of een versleten keerring. Laat de oorzaak vinden voordat je verder vaart.
Verversen jullie ook de olie van de keerkoppeling?
Ja, op je ligplaats en met de soort olie die bij jouw keerkoppeling hoort. Zet het bij de opmerking in je aanvraag, samen met het merk en type van je motor.
Hoeveel olie gaat er in een keerkoppeling?
Weinig: bij kleine keerkoppelingen een paar tienden liter, bij grotere rond een liter. De precieze hoeveelheid staat in de handleiding; vul altijd bij tot de streep op de peilstok.
Welke olie hoort in een Kanzaki-keerkoppeling achter een Yanmar?
Een enkelvoudige olie van SAE 20 of 30, zoals op het typeplaatje staat. Geen ATF en geen multigrade-olie, want de koppeling kan daarop gaan slippen.
Mag ik mijn keerkoppeling bijvullen met motorolie?
Alleen als het typeplaatje of de handleiding motorolie voorschrijft. Staat er ATF, vul dan ATF bij; meng de twee nooit.