Hoe ververs je de olie van een dieselmotor in je boot?

Wat je nodig hebt

• Nieuwe motorolie volgens de handleiding, bij de meeste scheepsdiesels een 15W-40 met een dieselspecificatie.
• Een nieuw oliefilter van het juiste type, en eventueel een filtersleutel.
• Een afzuigpomp, handmatig of elektrisch, met een slang die door de peilstokbuis past. Reken die aanschaf mee als je de kosten van zelf doen en laten doen vergelijkt.
• Een jerrycan of opvangbak voor minstens de volle inhoud van het carter.
• Absorptiedoeken, een lekbak onder het filter en een plastic zak voor het oude filter. Hoe je daarna oliefilters en oude olie afvoert, staat in een apart artikel.

Bij de meeste binnenboordmotoren kun je het carter niet aftappen, omdat de aftapplug in de bilge of tegen de motorsteun zit. Afzuigen is dan de enige nette manier. Het verschil tussen de twee methodes staat in olie afzuigen of aftappen.

Het stappenplan

1. Warm draaien. Laat de motor tien minuten draaien, liefst onder lichte belasting. Warme olie is dunner en neemt roet en slijtdeeltjes mee naar buiten.
2. Motor uit, even wachten. Een paar minuten, zodat de olie in het carter zakt. Niet te lang, anders koelt hij af.
3. Afzuigen. Steek de slang door de peilstokbuis tot op de bodem van het carter en pomp tot er alleen nog lucht komt. Beweeg de slang een paar centimeter op en neer voor het laatste restje.
4. Filter los. Leg de lekbak en een doek onder het filter en draai het los. Er komt altijd olie uit, dus laat het filter recht naar beneden in de zak zakken.
5. Nieuw filter. Maak het aanlegvlak op de motor schoon, zet wat verse olie op de rubberen ring en draai het filter handvast aan, plus een kwartslag.
6. Bijvullen. Vul ongeveer negentig procent van de opgegeven hoeveelheid bij, wacht een paar minuten en peil.
7. Aanvullen tot de streep. Kom in kleine scheuten uit tot net onder de maximumstreep. Te veel is slechter dan een fractie te weinig.
8. Proefdraaien en controleren. Laat de motor een paar minuten draaien, kijk of de oliedruk direct opkomt en of het filter droog blijft. Zet hem uit, wacht vijf minuten en peil nog een keer, want het nieuwe filter heeft zich inmiddels gevuld.

Waar je op moet letten

• Kleur en geur van de oude olie. Zwart is normaal bij een diesel. Melkig of lichtbruin wijst op water, en een sterke dieselgeur op brandstof in de olie. In beide gevallen moet de oorzaak gevonden worden; lees ook olie in het koelwater of water in de olie.
• Het goede filter. Filters met dezelfde schroefdraad kunnen een andere bypass-druk hebben. Neem het nummer uit de handleiding of van het oude filter.
• Olie in de bilge. Een druppel die in de bilge valt, pompt de bilgepomp later het water in. Houd een absorptiedoek onder het filter tot je klaar bent.
• Noteer het. Schrijf de datum en de stand van de urenteller op, zodat je weet wanneer de volgende beurt is. Het interval per motortype staat in hoe vaak olie verversen bij een boot.

Welke olie precies?

De handleiding noemt een viscositeit en een specificatie, zoals API CI-4 of een eigen norm van de fabrikant. Meer daarover in welke motorolie je bootmotor nodig heeft, en per merk in de artikelen over Volvo Penta en Yanmar.